"Self-hosted" betekent: de software draait op een server die jij huurt, in plaats van bij de leverancier. Je betaalt geen abonnement per gebruiker meer, maar je bent wel de beheerder geworden.

Dat is de hele afweging. Alles hieronder is een uitwerking ervan, aan de hand van drie systemen die wij dit jaar verhuisd hebben.

01 / de rekensomWat scheelt het op de factuur?

Minder dan je hoopt, en dat is een goed begin.

Een server met 4 GB geheugen kost bij ons €7,09 per maand, inclusief back-ups en een vast IP-adres. Daar draait één stevig systeem op. Een server met 8 GB kost €8,49 en daar passen er meerdere op.

Dus: elk abonnement dat meer kost dan ongeveer €10 per maand is op papier kandidaat om te verhuizen. In de praktijk is dat een slechte drempel, want hij negeert de uren. Een realistischer vuistregel:

Onder de €25 per maand verhuis je niet om het geld. Boven de €100 wordt het interessant. Daartussen beslist iets anders.

Dat "iets anders" staat in het volgende blok, en het is bij ons twee van de drie keer doorslaggevend geweest.

02 / het plafondWanneer is de prijs niet het argument?

Als je tegen een limiet aan loopt in plaats van tegen een bedrag.

Onze automatiseringen draaiden op een abonnement van €20 per maand met een plafond van 2.500 uitvoeringen. Dat is een prima pakket, tot je groeit. En dan is de volgende trede niet iets duurder maar veel duurder, want zulke pakketten schalen in sprongen.

Zelf draaien haalt dat plafond weg. Niet omdat de server oneindig is — die is dat niet — maar omdat je capaciteit koopt in plaats van toestemming. Dat verschil merk je pas op het moment dat je het nodig hebt.

Hetzelfde geldt voor eigendom. Bij een abonnement bezit je een account bij een leverancier. Draai je het zelf, dan bezit je de installatie en de gegevens. Voor onze blog was dat de reden om te verhuizen; de €7 was bijzaak.

03 / de rekening die je niet zietWat kost het onderhoud?

Onvoorspelbaar veel, verdeeld over onvoorspelbare momenten.

Twee dingen die ons dit jaar overkwamen, allebei bij systemen die "gewoon draaiden".

De mail van onze blog kwam de helft van de keren niet aan. Uitnodigingen voor teamleden, wachtwoordherstel, verificatiecodes — muntje opgooien. De oorzaak: de mailserver koos per bericht willekeurig tussen twee netwerkadressen, en er stond er maar één geregistreerd bij de mailprovider. De foutmelding wees intussen naar een heel ander onderdeel, dat niets met het probleem te maken had.

En een routineklus aan de webserver haalde de blog offline, omdat de beheertool van het systeem zijn eigen configuratie terugschrijft en een handmatige toevoeging daarbij weggooit.

Geen van beide staat in een handleiding, beide kostten een avond. Dat is de echte prijs van zelf draaien: niet de uren die je plant, maar de uren die je niet plande.

Bij een abonnement is een storing een ergernis. Bij zelf draaien is een storing jouw avond.

04 / niet doenWat houd je bij een leverancier?

Alles waar de buitenwereld iets van jou moet accepteren.

Wij draaien onze blog, community, automatiseringen, wachtwoordkluis en CRM zelf. Wij draaien onze zakelijke mail, telefonie, betalingen en boekhouding niet zelf, en dat gaan we ook niet doen.

Het onderscheid is bruikbaar: draai zelf wat software is, koop in wat een dienst met een verplichting naar buiten is.

• Mail versturen — technisch simpel, aankomen is het probleem. Reputatie bij ontvangers bouw je niet zelf op.
• Betalingen — gereguleerd. Hier is zelfbouw geen besparing maar een vergunningsvraag.
• Telefonie — goedkoop, en gekoppeld aan nummerportering en bereikbaarheid.
• Het taalmodel — een model zelf draaien kan, maar je koopt hier denkkracht, geen programma.

05 / de vuistregelHoe beslis je in vijf minuten?

Loop deze vier vragen langs. Twee keer nee is genoeg om te blijven waar je bent.

• Kost het abonnement meer dan €100 per maand, of loop je tegen een limiet? Zo niet, laat staan.
• Is er iemand die de server beheert als jij twee weken weg bent? Zo niet, laat staan.
• Wat gebeurt er als dit systeem een dag plat ligt? Is het antwoord "dan verkoop ik niets", dan wil je er een leverancier met een garantie tussen.
• Zijn de gegevens erin je bedrijf, of alleen gereedschap? Bij het eerste weegt eigendom zwaarder dan gemak.

Wij komen bij de meeste systemen uit op verhuizen, omdat we het beheer al in huis hebben en omdat onze eigen stack tegelijk onze etalage is. Dat zijn twee redenen die voor jou waarschijnlijk niet gelden. Vier van de negen dingen op onze rekening houden we bewust bij een leverancier, en dat is geen inconsequentie maar dezelfde som, anders uitgevallen.

Deze tekst is met AI-ondersteuning tot stand gekomen en door een mens gecontroleerd en vastgesteld voor publicatie.